پالس اکسیمتر

پربیننده ترین مقاله

چشم انسان برای تشخیص کم اکسیژنی خون بسیار ضعیف است . حتی در شرایط ایده آل ، پزشکان خبره نمی توانند کم اکسیژنی را تشخیص دهند مگر اینکه مقدار آن به مقدار ۸۰% برسد . با آمدن پالس اکسی متر ، تحولی در تشخیص کم اکسیژنی خون رخ داد.

پالس اکسیمتر (Pulse Oximeter) یا اکسیژن‌سنج خون وسیله‌ای است که با کمک آن می‌توان میزان درصد اشباع اکسیژن خون سرخرگ انسان را اندازه‌گیری کرد.

پالس اکسیمتری روشی غیرتهاجمی است که میزان مولکول‌های هموگلوبینی را که با اکسیژن آمیخته شده‌اند ،اندازه گیری و به درصد بیان می‌کند.میزان نرمال آن ۹۵-۹۷% است اگر این میزان در بیماران کمتر از ۹۰% شود زنگ هشدار به صدا درمی‌آید . همچنین اکثر دستگاه‌های پالس اکسی متر تعداد و آهنگ ضربان قلب ‎را نیز نمایش می‌دهند. با این وسیله می‌توان درباره‌ی هایپوکسمی (کم شدن اکسیژن خون ) هشدار داد و با اجتناب از حملات هیپوکسی پیامد بیماران جراحی را بهبود بخشید . هایپوکسمی زمانی رخ می‌دهد که به بیمار بی حسی موضعی یا آرام‌بخش زده شود و یا زمانی که بیمار پس از یک بیهوشی عمومی به هوش آید . این وسیله در سال ۱۹۸۰معرفی شد و اکنون به عنوان یک روش استاندارد به کارمی‌رود.

پالس اکسی متر ‏‎(Pulse Oximeter)‎‏  به چه معنی است؟

‏Pulse : تغییرات شریان خونی با هر ضربان قلبی
Oxi : اکسیژن
Meter : اندازه گیری

 

شیوه ی عملکردی کلی

پروب دستگاه را بر روی انگشت سبابه، شست پا ، نوک بینی و نرمه‌ی گوش قرار می‌دهیم،بر روی قسمت بالایی پروب یک دیود منتشر کننده‌ی نور وجود دارد که دو نور قرمز و مادون قرمز را منتشر می‌کند ، نور از میان بافت‌ها عبور نموده (بافت بین پروب)و یک گیرنده‌ی نوری آن‌را دریافت می‌کند.نور قرمز توسط هموگلوبین و نور مادون قرمز توسط اکسی هموگلوبین جذب میشود ، سپس این اطلاعات به خود دستگاه منتقل می‌شود وآن‌جا با یک محاسبه‌ی لگاریتمی میزان اشباع هموگلوبین با اکسیژن مشخص می‌گردد.

این دستگاه از یک سنسور نوری تشکیل شده است که بر روی شریانچه های نبض دار قرار میگیرد(معمولا روی انگشت اشاره شخص) در یک طرف دو LED به عنوان فرستنده قرار گرفته است که ۲ موج نور قرمز با طول موج۶۶۰ نانومتر و مادون قرمز با طول موج ۹۳۰ نانومتر انتشار میدهد نور قرمز رنگ توسط هموگلبین که رنگ طبیعی آن آبی است جذب میشود و مادون قرمز توسط اکسیژن ترکیبی با هموگلوبین(HbO2) جذب میشود.در واقع دو نوع طول موج توسط این دو LED که فرستنده هستند فرستاده میشود.در طرف دیگر یک گیرنده یا در اصطلاح یک فتودیود قرار دارد که وظیفه آشکارسازی نور عبوری از بافت را دارد.

این نور توسط گیرنده بر حسب میزان شدت نور به یک سیگنال الکتریکی تبدیل میشود در واقع این سیگنال ورودی دستگاه و برد های الکترونیکی و میکروپروسسرهاست که بعد از محاسبات توسط این مدارات مقدار اندازگیری شده اشباع اکسیژن خون تعیین میگردد.البته برخی از مدل های دستگاه پالس اکسی متر به گونه ای است که توسط کابلی که برای آشکار سازی سیگنال ECG تعبیه شده میتواند این سیگنال را نیز نشان دهد.

پالس اکسی متر ، بر اساس دو اصل فیزیکی بنا شده است :

الف) وجود یک سیگنال ضربه ای  توسط خون شریانی که دارای استقلال نسبت به سرخرگ ها ، سیاه رگ ها و مویرگ های غیر ضربه ای و دیگر بافت ها است .
ب) این حقیقت که که اکسی هموگلوبین و هموگلوبین دارای طیف جذبی متفاوتی هستند.  پالس اکسی متر هایی که اکنون استفاده می شوند دارای دو LED می باشند .؛ یکی نوری با طول موج ۶۶۰nm(قرمز) و دیگری نوری به طول موج ۹۴۰nm(فروسرخ) ایجاد می کند. این دو نور به این دلیل استفاده می شود چون Hb  و O2Hb دارای طیف جذبی متفاوتی در این طول موج ای به خصوص خستند. در ناحیه   قرمز ، O2Hb نور کمتری نسبت به Hb جذب می کند و در ناحیه فروسرخ برعکس این قضیه رخ ی دهد. سپس نسبت این مقدیر جذبی  نسبت به اندازه گیری مستقیم مفذار اکسیژن اشباع شده در خون کالیبره می شود و سپس الگوریتم بدست آمده در میکرو پروسسوری دررون دستگاه پالس اکسی متر قرار داده می شود.در زمانی که از دستگاه استفاده می شود ، نمودار کالیبره شده برای تخمین میزان اکسیژن اشباع شده در خون استفاده می شود .

پروب بر رویی انگشتان گذاشته می شود . LED  ها از بالای پروب نور خود را می فرستند. در طرف دیگر LED ها  حسگر های نوری قرار دارند. دیود ها تقریبا ۳۰ بار در ثانیه چشمک می زنند. دیود ها با یک ترتیب خاصی روشن و خاموش می شوند . و مدتی هر دو با هم خاموش هستند . در این مدت نور اطراف سنجیده میشود تا  مقدار نور LED تنظیم شود . میکرو پروسسور تغییرات نور را در هنگام جریان  ضربه ای  تحلیل می کند و سیگنال جریان های غیر ضربه ای را نادیده می گیرد.

همانطور که گفته شد، مقدار اشباع اکسیژن از جذب نور تکفاز(منوکروماتیک) توسط بافت ضربه ای سنجیده میشود. این پدیده بر اساس قانون بییر-لمبرت  توجیه میشود :

قانون بییر می گوید: مقدار شدت نور ارسال شده با تغغر غلظت ماده ای که ارزدرون آن فرستاده شده ، به صورت نمایی تغییر می کند. A=ln(Io/I)   (شکل مقابل).

که در آن A  مقدار جذب است . I  مقدار شدت نور عبوری است . و Io شدت نور اولیه است .
قانون لمبرت می گوید : شدت نور ارسالی از درون ماده ای ، با افزایش فاصله ای که نور از آن ماده عبور می کند ف به صورت نمایی کاهش می یابد.

نوری که توسط یک بافت غیر ضربه ای جذب می شود ثابت(DC) می باشد . جذب غیر یکنواخت (AC) در نتیجه ی ضربه های جریان خون ضربه ای است. حسگر نوری ولتاژی را متناسب با نورعبور کرده تولید می کند. قسمت متناوب موج ولتاژ دزیافتی تقریبا ۱-۵% آن را تشکیل می دهد . فرکانس بالای نور ارسالی دیود ها باعث می شوند که مقدار جذب به تعداد دفعات مکرر محاسبه شوند. این خود باعث شده که اثرات ناشی از حرکت کاهش  پیدا کنند.

مکان هایی که برای پالس اکسی متری در بزرگسالان  بیشتر استفاده می شوند انگشت دست ، انگشت پا و بالا یا پایین گوش  و در نوزادان،کف پا یا کف دست . یا انگشت شست پا یا دست است.

البته دو روش برای پالس اکسی متری وجود دارد . یکی روش عبوری  و دیگری روش بازتاب است . روش بالا روش عبوری بوده یعنی مقدارنوری که در هنگام  عبور جدب می شود در طرف دوم بررسی می شود . در صورتی که در روش بازتاب ، حسگر نوری در همان طرف LED ها قرار دارد و نور بازتاب شده را بررسی می کند.

فیزیولوژی انتقال اکسیژن

واحد تنفسی در ریه ها شامل برونشیول ریوی ،مجاری الوئولی ، دهلیز ها و الوئول ها . در ریه ها تقریبا ۳۰۰ میلیون در داخل دو ریه وجود دارند . و هر الوئول ۰٫۲ میلیمتر قطر دارند. دیواره های الوئولی بسیار نازک هستند و رگ ها از کنار این الوئول ها به صورت صفحه ای نازک عبور می کنند. هوا برای عبور باید از چند دیواره عبور کند: ۱- لایه ی سورفکتانت (ماده ای که کشش سطحی دیواره ی الوئولی را تنظیم می کند)

۲- اپی تلیوم الوئولی
۳- غشای اپیتلیوم قاعده ای
۴- فضای بسیار کم بین غشای مویرگ ها و اپی تلیوم الوئولی
۵- غشای مویرگی که در بسیاری از جا ها با غشای قاعده ای آلوئولی پیوند خورده است
.۶- اندوتلیوم مویرگی

این غشا ی تنفسی در حدود ۰٫۲ میکرومتر است  و بعضی موقع ها هم مقدار آن به ۰٫۶ میکرو متر تجاوز می کند.
ظرفیت انتشار غشای تنفسی مقدار حجمی است که در یک دقیقه و با وجود ۱mmhg  اختلاف نسبی قادر است از غشای تنفسی عبور کند. این مقدار برای اکسیژن در حدود ۲۱ و برای دی اکسید کربن ۲۰ برابر مقدار  اکسیزن است .
وقتی اکسیژن از آلوئول ها به داخل خون انتشار پیدا می کنند،به بافت های اطراف ویرگ ها از طریق هموگلوبین انتقال می شود. وجود هموگلوبین باعث شده که ۳۰ تا ۱۰۰ برابر مقدار اکسیژن انتقال داده شده به بافت ها نسبت به حالتی که در داخل مایع حل شده ، بیشتر شود . در بافت ها پس از سوخت و ساز دی اکسید کربن آزاد شده و از طریق مواد دیگر داخل خون انتقال پیدا  می کند؛ مقدار دی اکسید کربن انتقال داده شده نیز در این حالت ۱۵ تا ۲۰ برابر بیشتر از مقدار آن در زمانی است که تنهایی در خون حل میشود.
دلیل انتشار اکسیژن و یا هر گاز از غشاء ، اختلاف فشار بین گاز در دو طرف این غشا ء است . به عنوان مثال، در ریه ها،زمان تبادل بین آلوئول و خون ، فشار نسبی اکسیژن در طرف آلوئول ها(۱۰۴mmhg) بیشتر از فشار نسبی اکسیژن در طرف خون(۴۰mmhg) است .به همین دلیل  اکسیژن از آلوئول ها به خون منتشر میشود.

وقتی خون به مویرگ ها اطراف بافت ها می رسند ، مقدار فشار نسبی اکسیشزن  ۹۵mmhg   است.دلیل کاهش آن از ۱۰۴ به ۹۵ این است که در هنگام  خروج از ریه ها، ۹۸ درصد آن دارای فشار نسبی ۱۰۴ است . ۲ درصد باقی مانده خون سیاهرگی است که از ریه می آید. مقدار فشار آن ۴۰mmhg است و وقتی که با خون دارای اکسیژن ریه مخلوط می شود ، مقدار فشار نسبی  آن را کاهش می دهد.
اکسیزن همواره توسط سلول های بافت ها در حال استفاده است. در نتیجه، همواره فشار نسبی اکسیژن در فضای بین سلولی کمتر از فشار داخل مویرگها کمتر است. همچنین به دلیل وجود فاصله بین سلولها و مویرگ ها ، فشازر بین سلولی بین ۵ تا ۴۰ میلی مت جیوه تغییر می کند. و به طور متوسط۲۳mmhg است. مقدار فشار مورد نیاز برای فعالیت های سلولی ۳ تا ۱ میلی متر جیوه است .پس با وجود فشار کم ۲۳mmhg  ،فشار بیشتر از کفایت وجود دارد و این خود فاکتور ایمنی است.(فکر می کنم از این جهت عامل ایمنی است که اگر اکسیزن به خون نرسد ؛یعنی در محیطی باشیم که به مدت کوتاه اکسیژن وجود ندارد .وجود این فشار باعث مس شود که بدن از سوخت و ساز باز نایستد. )

واحد اندازه گیری

SpO2‎‏ : %‏
نرخ پالس : ضربان بر دقیقه ‏‎(BPM)‎
مقادیر نوعی

افراد بالغ     :       SpO2‎‏ : % ۱۰۰-۹۵  ،    نرخ پالس :  ۹۰-۵۰  ‏‎ BPM
نوزادان        :       SpO2‎‏ :  %۹۸-۹۵  ،    نرخ پالس :  ۱۸۰-۱۲۰  ‏BPM

برخی کمپانی های سازنده

AMI, Armstrong, BCI, Comdek, Datascope, Datex-Ohmeda, Digicare, Invivo Research, Island, Masimo, Medlab, Minolta, Nonin Medical, Novametrix, Pace Tech, QRS Diagnostics, Respironics, Sensormedics, Siemens, Trident, Weinmann

قسمت های تشکیل دهنده

۱- کابل بیمار:

شامل قطعات زیر است :

سوکت اتصال به دستگاه

کابل

گیره انگشتی

www.BMEcenter.ir (2)

منبع نور قرمز از نوع LED

منبع IR

سنسور نوری

۲- کابل برق: جهت تامین الکتریسیته مورد نیاز دستگاه از برق شهری

۳- صفحه نمایش: اغلب از نوع LCD رنگی بوده و علاوه بر نمایش ۲ SPO ، تعداد ضربان قلب و منحنی ۲ SPO را نیز نمایش می دهد . همچنین حد پایین و بالای تنظیم شده برای آلارم های دستگاه و نیز پیغام های گوناگون دستگاه را نمایش می دهد . در بعضی از مدل ها این صفحه نمایش به صورت حساس به فشار انگشت بوده و از قسمتی تا تمام کار صفحه کلید دستگاه به آن واگذار می شود.

۴- صفحه کلید: با توجه به تنوع تولید کنندگان پالس اکسی متر و نیز تنوع محصولات موجود در بازار این قسمت بسیار متنوع است . ولی به طور کلی باید بتوان اعمال زیر را به وسیله آن انجام داد :

تنظیم حدود آلارم های دستگاه پالس اکسی متر

تنظیم میزان روشنایی صفحه نمایش دستگاه پالس اکسی متر

قابلیت FREEZE کردن نمودار نمایش داده شده توسط دستگاه پالس اکسی متر

تنظیم صدای beezer دستگاهپالس اکسی متر

۵-باطری : می تواند یکی از دو نوع زیر باشد :

باطری نیکل کادمیوم NI-CD

باطری سرب و اسیدی SLA

۶- برد تغذیه : تامین ولتاژ مورد نیاز قسمت های مختلف دستگاه پالس اکسی متر و نیز شارژ باطری دستگاه پالس اکسی متر به عهده این قسمت است . این برد خود از قسمت های زیر تشکیل شده است :

سلکتور (۱۱۰/۲۲۰ ولت‌) فقط در بعضی از مدل ها

فیوز محافظ ( فقط در بعضی از مدل ها )

مدارات ایزولاسیون

ترانس کاهنده یا اتوترانس کاهنده

مدارات یکسو کننده

مدارات تثبیت کننده

فن ( فقط در بعضی از مدل ها )

ورودی برق DC() فقط در بعضی از مدل ها

۷- سیستم پردازش اطلاعات: وظیفه پردازش اطلاعات خام گرفته شده از طریق پروب و آماده سازی و تبدیل آن ها به پارامترهای قابل نمایش بر روی صفحه نمایش به عهده این قسمت است . موارد زیر قسمتی از وظایف این قسمت است :

محاسبه ۲SPO خون از طریق اطلاعات به دست آمده از پروب انگشتی و نمایش آن بر روی صفحه نمایش

ایجاد منحنی قلبی بیمار و نمایش آن بر روی صفحه نمایش

محاسبه تعداد ضربان قلب ازطریق اطلاعات به دست آمده از پروب انگشتی و نمایش آن بر روی صفحه نمایش دستگاه پالس اکسی متر

حفظ تنظیمات آلارم های گوناگون و کنترل و اعمال آن ها در زمان های مناسب

تنظیم ساعت ، تاریخ و….

سرویس و نگهداری دستگاه پالس اکسی متر

www.BMEcenter.ir (4)

با توجه به اینکه در اکثر مدل های پالس اکسی متر از باطری سرب و اسید استفاده می شود هرگز نگذارید باطری آن به طور کامل دشارژ شود .

۰ هرگز کابل بیمار را نکشید .

۱ قسمت انگشتی کابل بیمار را به وسیله پنبه و الکل تمیز نگهدارید .

۲ به هنگام جابجایی بیمار مراقب دستگاه باشید همچنین دستگاه را جایی بگذارید که با تکان های ناگهانی بیمار به زمین نیفتد .

۳ در صورتی‌که برق محلی که در آن از این وسیله استفاده می کنید دارای نوسانات شـدیـد اسـت بـرای جلـوگیـری از صـدمـات احتمـالـی به برد تغذیه دستگاه ، حتما از استابیلایزر مناسب یا UPS استفاده کنید .

۴ دستگاه پالس اکسی متر را متناسب با محلی که در آن باید کار کند انتخاب کنید.

نحوه تست پروب به وسیله یک پالس اکسی متر سالم

۱- دستگاه را روشن کرده و پروب را به آن وصل کنید .

۲- در این حالت باید نور قرمز رنگی در داخل پروب و در یک سمت آن دیده شود . اگر این نور را مشاهده نکردید ، به احتمال قوی یکی از سیم‌های پروب قطع شده است ( کمتر پیش می آید که دیود نوری مولد این نور بسوزد .)

۳- در صورتی که نور قرمز رنگ را مشاهده کردید ولی با این حال سیگنال مناسب توسط دستگاه نمایش داده نشد ، آنگاه ابتدا داخل پروب را با یک پنبه آغشته به الکل سفید تمیز کنید و سپس از سالم بودن فنر پروب ویا نحوه بستن صحیح آن اطمینان حاصل کنید . اگر باز هم نتیجه مطلوب حاصل نشد ، این بار بـایـد سـوکت انتهایی پروب را به لحاظ داشتن قطعی یا اتصال بررسی کنید . در صورتی که این سوکت هم سالم بود ، به احتمال زیاد اشکال از سنسورهای پروب می باشد و این سنسورها باید عوض شوند.

نکاتی در مورد سرویس پالس اکسی متر

www.BMEcenter.ir (5)

نکـاتـی که در هنگام سرویس یا تعمیر یک دستگاه پالس اکسی متر باید مد نظر گرفته شود به شرح زیر است:

۱- کابل پاور: اولین موردی که حتما باید چـک شـود کابل پاور دستگاه است . در خیلی موارد اتفاق افتاده است که دستگاهی را با این توصیف که سوخته و یا اصلا کار نمی کند برای سـرویـس داده مـی شـود و بعـد از مـدتـی معلوم می‌شود که مشکل تنها از کابل پاور دستگاه بوده است.

۲- بـاطـری دستگاه: یکی از قسمت های اصلی دستگاه‌های پرتابل باطری آن است که به دلیل عدم استفاده صحیح از آن و در نظر نگرفتن دوره های شارژ و دشارژ آن زود خراب می شود . در ایـن مـوارد دستگـاه بستـه بـه نـوع و مـدل آن می‌تواند بی اشکال کار کند یا هنگام روشن شدن صدای زنگ اخبار یا مشابه آن از دستگاه شنیده مـی شـود یـا ایـنـکـه در بـعـضـی از مـدل هـا اصلا دستگاه روشن نمی شود .

۳- فیوز دستگاه : دستگاه‌های پالس عموما دارای یـک و یـا دو فـیـوز دقیقا در ورودی برق شهری هستند . در صورتی‌که برق شهری دارای نـوسـانـات شـدیـد بـاشـد ایـن فیوزها در فواصل زمانی کوتاه می سوزند . البته باید دقت داشت که سوختن این فیوز ها ممکن است به دلیل مشکل برد پاور دستگاه نیز باشد . به همین دلیل دقت کنید که فیوزها را با فیوز مشابه جایگزین کنید .

۴- پروب دستگاه : دقت کنید با توجه به اینکه قسمت مهمی از مشکلات دستگاه می تواند به دلیل اشکال در پروب آن باشد حتما دستگاه پالس اکسی متر را برای تعمیر با پروب آن تحویل بگیرید . در مورد پروب هم ابتدا اتصالات مربوط به سوکت آن را بـررسـی کـنـیـد و سـپـس دیـود منابع نور قرمز و مادون قرمز آن را چک کرده و دست آخر سنسور آن را به لحاظ سلامت بررسی کنید.

۵- صفحه نمایش دستگاه : در حال حاضر تقریبا همه مدل های موجود در بازار ایران دارای صفحات نمایشگر هستند . مشکلات صفحه نمایش می تواند عدم روشن شدن منبع تامین‌کننده نور زمینه یا سوختن و صدمه خوردن خود صفحه نمایش باشد . اگر با چنین موردی روبرو شدید ابتدا این نکته را مد نظر بگیرید که آیا قادر به تهیه صفحه نمایش هستید و این صفحه نمایش در بازار پیدا می‌شود یا خیر و بعد دستگاه را برای تعمیر بپذیرد.

۶- پاور دستگاه: برد پاور دستگاه یکی از حساسترین بردهای دستگاه است که در صورت صدمه خوردن دستگاه اصلا روشن نمی شود.

۷- مشکلات دیگر: مشکلات دیگری نیز می‌تواند برای دستگاه به وجود آید . این مشکلات با توجه به نوع دستگاه و نحوه طراحی آن بسیار متنوع هستند و به سیستم‌های میکروکنترلی و پردازنده های دستگاه بر‌می‌گردد توصیه می شود جهت تعمیر دستگاه را به نمایندگی های مجاز آن تحویل دهید.

نکاتی در مورد نگهداری پالس اکسی متر

www.BMEcenter.ir (3)

۵ با توجه به اینکه در اکثر مدل‌ها از باطری سرب و اسید استفاده می شود هرگز نگذارید باطری آن به طور کامل دشارژ شود .

۶ هرگز کابل بیمار را نکشید .

۷ قسمت انگشتی کابل بیمار را بوسیله پنبه و الکل تمیز نگهدارید.

۸ به هنگام جابجایی بیمار مراقب دستگاه باشید همچنین دستگاه را جایی بگذارید که با تکانهای ناگهانی بیمار به زمین نیفتد .

۹ در صورتی‌که برق محلی که در آن از این وسیله استفاده می کنید دارای نـوسـانـات شدید است، برای جلوگیری از صدمات احتمالی به برد تغذیه دستگاه ، حتما از استابیلایزر مناسب یا UPS استفاده کنید.

دستگاه را متناسب با محلی که در آن باید کار کند انتخاب کنید.

روش تست تعدادی از قطعات

تست LED: مولتی متر را روی تست دیود قرار داده و دو سر سیم ها ی آن به دوسر پایه‌‌های LED زده می شود اگر LED روشن شد ، سالم است در غیر این صورت سوخته است و باید تعویض شود .

تست فتوسل: فتوسل یک سلول‌نوری است که در اثر تابش نور تولید ولتاژ می کند . لذا برای تست آن باید مولتی‌متر را بر روی ولتمتر قرار داده و دوسر سیم آن را به دو پایه فتوسل بزنید . اگر با تابش نور به فتوسل ولتاژ دوسر آن در حدود ۲/۰ تا ۳/۰ بود ، فتوسل سالم است .

اهمیت کالیبراسیون دستگاه

از آنجا که این دستگاه در بخش های حساس بـیـمـارسـتـانی ICU-CCU-NICU مورد استفاده قـرار مـی گـیـرد باید از صحت عملکرد این دستگاه اطمینان کافی پیدا شود.از جمله از عـوامـلـی کـه مـی تـوانـد مـوجـب ثـبـت نـتایج نادرست در دستگاه شود عبارتند از:

۱-در معرض نور شدید قرار گرفتن

۲-فشار خون خیلی بالا یا پایین شخص مورد آزمایش

۳-دمای غیرعادی بافت

۴-وجـود جذب کننده هایی مثل لاک یا رنگ

۵-در وضــعــیـــت نـــامــنـــاســـب قــرار دادن انگشت اشاره در مکان مشخص آن در هنگام استفاده از دستگاه

انواع پالس اکسیمتر:
پالس اکسیمتر در حال حاضر در دو نوع انگشتی (سیار) و مرکزی (ثابت) موجود ی باشد.نوع انگشتی بیشتر در اورژانس پیش بیمارستانی و اورژانس بیمارستان (قسمت تریاژ) مورد استفاده قرار می گیرد.
نوع ثابت پالس اکسیمتر معمولا بر بالین بیماران بستری در اتاق احیا یا بخش ها مورد استفاده قرار می گیرد.
.

اهمیت این دستگاه و کالیبراسیون آن:
از آنجا که این دستگاه در بخش های حساس بیمارستانی ICU-CCU-NICU مورد استفاده قرار میگیرد باید از صحت عملکرد این دستگاه اطمینان کافی پیدا کنیم.از جمله از عواملی که میتواند موجب ثبت نتایج نادرست در دستگاه گردد عبارتند از:۱-در معرض نور شدید قرار گرفتن.
۲-فشار خون خیلی بالا یا پایین شخص مورد آزمایش۳-دمای غیرعادی بافت ۴-وجود جذب کننده هایی مثل لاک یا رنگ۵-در وضعیت نامناسب قرار دادن انگشت اشاره در مکان مشخص آن در هنگام استفاده از دستگاه.
مکان هایی که برای پالس اکسی متری در بزرگسالان  بیشتر استفاده می شوند انگشت دست ، انگشت پا و بالا یا پایین گوش  و در نوزادان،کف پا یا کف دست . یا انگشت شست پا یا دست است.
.
.
محل های مناسب برای گذاشتن پروب پالس اکسیمتر برای نوزادان و اطفال
.
.
تاثیر هموگلوبین در انتقال خون
تقریبا ۹۷ درصد از مقدار اکسیژنی که به بافت ها می رسد، از طریق ترکیب شیمیایی آن با هموگلوبین است. باقی ۳ درصد آن از طریق حل شدن آن در آب پلاسما انتقال پیدا می کند.
اکسیژن به هموگلوبین به صورت سست  متصل میشود و قابلیت بازگشت دارد ؛ یعنی واکنش آن تعادلی بوده  و بازگشت پذیر.زمانی که PO2 بالا است ، مثلا در مویرگ های ریوی ، اکسیژن به هموگلوبین وصل شده و وقتی فشار کم است ، مثلا در مویرگ های اطراف بافت ،اکسیژن از هموگلوبین آزاد می شود.
استفاده از این دستگاه نسبت به روش های دیگر تعیین درصد اکسیژن خون به این ترتیب است که سریعتر و راحت تر نسبت به روشهای دیگر از قبیل نمونه گیری خونی و… میتوان کمبود یا ازدیاد اکسیژن (هیپواکسی یا هایپراکسی)در خون را مشخص کرد و نتیجه اکسیژن درمانی را مشاهده نمود.البته لازم به ذکر است که علاوه بر نمایش درصد اکسیژن در خون که میزانی در حدود ۹۹ تا ۹۶ درصد در یک انشان معمولی است این دستگاه میتواند ریت (rate) قلب یا همان میزان ضربان قلب را نیز تعیین کند.

 عدد پالس اکسیمتر به عنوان ششمین علایم حیاتی خوانده می شود.این امر نشان می دهد که عدد پالس اکسیمتر ی معیار استاندارد برای سنجش وضعیت بیمار در کنار تنفس، نبض ، رنگ پوست، مردمک و فشار خون است.

عواملی که می‌تواند موجب اختلال در ثبت نتیجه شوند

لاک ناخن، اختلالات عروقی ، کسانی که فشار خون بالا یا پایینی دارند ، دمای غیر عادی بافت ، مستقیم تابیدن نور خورشید به پروب ، سفت بستن پانسمان و محکم قرار دادن پروب بر روی عضو

محدودیتهای پالس اکسیمتر:

پالس اکسیمتر در موارد زیر دچار خطا در محاسبه عدد صحیح spo2  می شودک

-شوک یا هیپوفیوژن بافتی

– هیپوترمی یا اسیب اندام بر اثر سرما

– وجود مانعی روی بستر ناخن مانند لاک

– مسمومیت با مونوکسید کربن

– آنمی

در صورت مسمومیت بیمار با مونوکسید عدد پالس اکسیمتر به میزان زیادی بالا خواهد بود که کاملا غیر دقیق است.در واقع چون دستگاه میزان اشباع هموگلوبین را نشان می دهد در مسمومیت با مونوکسید ، میزان اشباع هموگلوبین را با گاز مونوکسید نشان می دهد.(این گاز ۲۰۰ برابر میل ترکیبی بیشتری نسبت به اکسیژن برای ترکیب شدن با هموگلوبین دارد).

کپی برداری از مطالب تنها با ذکر نام و پیوند ویکی بی ام ایی و منابع مجاز میباشد.

Rate This Article

(106رای از 157رای به مفید بودن این مقاله رای دادند)

نظر نمیدهید ؟