مانیتور علایم حیاتی

مانیتورینگ علایم حیاتی چیست؟

دستگاه مانیتور علایم حیاتی جهت نمایش سیگنال‌های حیاتی بیمار در بخش‌های مراقبت‌های ویژه(NICU,ICU  و CCU)، اورژانس و اتاق‌های عمل به‌عنوان یکی از تجهیزات ضروری و لازم به‌کار می‌رود. این دستگاه برای نمایش علائم حیاتی بیمار به‌طور مستمر به‌کار می‌رود و اطلاعات مربوط  به علائم حیاتی بیمار را جمع‌آوری کرده و آن‌ها را بر روی صفحه نمایش ظاهر می‌سازد و درشرایط نامطلوب بیمار هشدارهای لازم را به تیم پزشکی می‌دهد.

Project_Monitoring_Header_2

نام‌های دستگاه

نام‌های فارسی: مانیتورینگ علائم حیاتی، مانیتور بیمار، مانیتورینگ بیمار

نام‌های انگلیسی: Monitoring Patients Vital Signs،Patient Monitoring

 

انواع سیستم‌های مانیتورینگ

الف) از نظر نحوه اتصال

مانیتورینگ کنار تختی( BED SIDE)

مانیتورینگ سانترال

تله مانیتورینگ( Tele Monitoring)

ب) از لحاظ ماژول‌ها

مانیتورینگ اتاق عمل

مانیتورینگ CCU

مانیتورینگ اورژانس

مانیتورینگ فشار خون

مانیتورینگ قتد خون

هولتر مانیتورینگ

مانیتورینگ عملکرد تنفسی

 

اجزاء تشکیل دهنده سیستم مونیتورینگ 

۱-صفحـه نمـایـش‌: بستـه بـه نـوع سیستـم بـایـد قابلیت نمایش اطلاعات مورد نیاز جهت نمایش را دارا باشد. امروزه اکثر سازندگان سعی می کنند تا سیستم‌هایی با صفحه نمایش لمسی را ارائه دهند (جهت آسانی کارکرد و کوچک تر شدن دستگاه.)

۲-صـفـحه کلید یا سلکتورهای مناسب‌: باید بـتــوان بـا سـرعـت و سـهـولـت مـنـاسـبـی تـنـظـیـمـات گوناگون سیستم را انجام داد.

۳- ماژول‌های مختلف: با توجه به نوع و کاربرد دسـتـگــاه سـیـستـم از مـاژول‌هـای گـونـاگـونـی بهـره می‌برد که برخی از آن‌ها عبارتند از:

– ماژول ECG: ‌همانند یک سیستم   ECG است با ایـن تفاوت که عموما فقط ۳ لید از ۱۲ لید قلبی را نمایش می‌دهد.

– ماژول کنترل دما‌: به طور پیوسته دمای بدن بیمار را نمایش می‌دهد .

-ماژول  ۲SPO: قابلیت های آن دقیقا مثل یک پالس اکسی متر است .

-مــاژول کـنـتــرل فـشــار: ‌از یــک فـشــارسـنـج اتــومـاتیـک بـرای سنجـش منظـم فشـار خـون بیمـار استفاده می کند.

۴- سـنـسـورها‌: با توجه به اینکه سیستم ازچه ماژول هایی بهره می برد ، سنسورهای مختلفی برای انتقال اطلاعات حیاتی به دستگاه مورد استفاده قرار می گیرند . سنسور دما، کاف فشارسنج اتوماتیک، پروب ثبت ECG، پروب پالس اکسی متر و سنسور قند خون به نسبت کاربرد بیشتری دارند.

۵- باطری: عموما دو نوع باطری در یک سیستم مونیتورینگ پیشرفته وجود دارد.

 – باطری BACK UP: که جهت حفظ اطلاعات اساسی سیستم به کار می رود و عموما یک باطری ۳‌ ولت کوچک است.

– باطری اصلی دستگاه: ‌که می تواند باطری نیکل کادمیوم یا باطری سرب و اسیدی باشد.

۶- برد تغذیه: ‌این برد وظیفه تبدیل ولتاژ برق شهری را به ولتاژ مورد نیاز دستگاه برعهده دارد و بسته به نوع دستگاه از قسمت های مختلفی تشکیل می شود.

هدف اصلی استفاده از مانیتور علایم حیاتی چیست؟

مانیتور علایم حیاتی برای نظارت، نمایش، بازنگری، ذخیره، آلارم چندگانه پارامترهای فیزیولوژیکی از جمله ECG، آنالیز قطعه ST، آنالیز آریتمی، ضربان قلب( HR)، سرعت تنفس( RR)، دمای بدن( Temp)، درصد اشباع اکسیژن( SpO2)، سرعت ضربان( PR)، فشار خون غیر تهاجمی( NIBP)، فشار خون تهاجمی( IBP)، دی اکسید کربن( CO2) و گاز بیهوشی( AG) به‌کار می‌رود.

 

رکوردر حرارتی چیست؟

معمولا مانیتورهای علایم حیاتی دارای امکان چاپ اطلاعات و سیگنال‌های بیمار با استفاده از رکوردرهای حرارتی هستند. در صورتی‌که دستگاه مانیتور دارای رکوردر حرارتی باشد می‌توان از آن برای چاپ سیگنال ECG خط اول همراه با پارامترهای بیمار استفاده کرد. همچنین با انتخاب گزینه مناسب می‌توان از طریق کابل شبکه، دستور چاپ اطلاعات را از روی مانیتور به سیستم مرکزی پرستاری ارسال نمود. در این صورت مطابق با پارامترهای تنظیم شده در سیستم مرکزی اطلاعات بیمار چاپ می‌شود.

معمولا  بالا و پایین افتادگی قطعه ST و شیب آن در تحلیل ECG حائز اهمیت است.

بالا و پایین افتادگی قطعه ST برحسب میلی‌ولت و شیب قطعه ST بر حسب میلی‌ولت بر ثانیه برای ضربان غالب محاسبه می‌شود.

نقطه ST در صورتی‌که نرخ ضربان کمتر از ۱۲۰ ضربان در دقیقه باشد، ۸۰ میلی ثانیه پس از نقطه پایان QRS و در غیر این صورت ۶۰ میلی ثانیه بعد از نقطه پایان QRS در نظر گرفته می‌شود. شیب قطعه ST برابر با زاویه‌ای است که خط واصل بین پایان QRS (QRS Offset) و نقطه ST با سطح افق می‌سازد و بر حسب میلی‌ولت بر ثانیه نشان داده می‌شود.

 

عمومی‌ترین پارامترهایی که یک مانیتور علایم حیاتی نمایش می‌دهد، چیست؟

مانیتورینگ علایم حیاتی معمولا ماژول‌های زیر را پشتیبانی می‌کنند. البته برخی از آن‌ها به‌صورت ثابت روی هر دستگاهی وجود دارد، ولی برخی دیگر در صورت درخواست مشتری بر روی دستگاه نصب می‌شوند و اختیاری( Optional) هستند.

ماژول ECG/Resp: برای نمایش شکل امواج سیگنال قلب( ECG) و سیگنال تنفس( Respiration) و نیز نمایش پارامترهای نرخ ضربان قلب( Heart Rate) و نرخ تنفس( Respiration Rate) به‌کار می‌رود.

ماژول SpO2: برای نمایش شکل موج پلتیسموگراف و نمایش پارامترهای نرخ ضربان نبض( Pulse Rate) و درصد اشباع اکسیژن خون( SpO2)  را دارد.

ماژول NIBP: قابلیت اندازه‌گیری فشارهای سیستولیک، دیاستولیک و فشار میانگین بیمار به روش غیر تهاجمی و به‌صورت خودکار را دارد.

ماژول IBP: برای نمایش شکل موج فشار خون تهاجمی و نیز نمایش مقادیر فشارهای سیستولیک، دیاستولیک و فشار میانگین به‌کار رود.

ماژول Temp: برای اندازه‌گیری دما و نیز نمایش اختلاف دما بین دو کانال Temp به‌کار می‌رود.

ماژول CO2: برای اندازه‌گیری درصد دی اکسید کربن در هوای بازدم استفاده می‌شود. همچنین قابلیت نمایش شکل موج آن، نمایش نرخ تنفس و تشخیص حالت Apnea را دارد.

در برخی از مانیتورهای علایم حیاتی، ماژول‌های ECG/Resp،  SpO2و NIBP به‌طور پایه بر روی تمام مانیتورها مورد استفاده قرار می‌گیرد و ماژول‌های IBP، Temp و CO2 به‌صورت اختیاری و بنا به سفارش مشتری نصب می‌گردد.

 

ارتباط بین مانیتور علایم حیاتی کنارتختی و سیستم سانترال چیست؟

معمولا در بخش‌های مراقبت‌های ویژه کنار هر تخت، مانیتور علایم حیاتی کنارتختی استفاده می‌گردد و تمامی مانیتورهای علایم حیاتی کنارتختی بخش، به سیستم سانترال مرکزی متصل است. کادر درمانی در ایستگاه مرکزی پرستاری از طریق دستگاه سانترال اطلاعات تمامی بیماران را مشاهده می‌کنند.  برای اتصال به سیستم سانترال تنها کافی است کابل شبکه‌ای را که به ایستگاه مرکزی متصل است به سوکت شبکه در پشت مانیتور وصل کنید.

 

تله مانیتورینگ داخل بیمارستانی

در این راهکار مانیتورهای موجود دریک یا چند بیمارستان از طریق بستر های شبکه، قابل متصل شدن به مراکز مانیتورینگ هستند و پزشک می تواند پارامترها و علائم حیاتی  بیمار خود را بررسی و کنترل نماید. این سامانه قابلیت اتصال به PACS  را نیز دارا می باشد و پارامتر های حیاتی بیمار را بر اساس استاندارد DICOM  ذخیره سازی می کند.

سیستم های مانیتورینگ سانترال

این سیستم ها برای کنترل علائم حیاتی بیمارانی که بر روی تخت های مختلف یک بخش قرار دارند از داخل استیشن پرستاری به کار می روند .حداقل اجـزاء تشکیـل دهنده یک سیستم سانترال عبارت است از:

۱- حداقل ۴ سیستم مونیتور ‌علائم حیاتی که البته حتـی بـا یـک دستگـاه مـونیتور نیز می توان سیستم سانترال داشت.

۲- یک دستگاه به عنوان سرور سانترال ‌: به این منظـور عمـوما از یک سیستم کامپیوتری به عنوان سرور دستگاه سانترال استفاده می شود که حداقل امکانات خاصی را باید بتواند مهیا کند مثل امکان ذخیـره سـازی عـلایـم حیـاتی حداقل تا ۲۴ ساعت برای هر بیمار.

۳- کـانـال هـای ارتبـاطـی منـاسـب ‌: بسته به نوع سـرور مـورد استفـاده، تفـاوت مـی‌کنـد و مـی‌تـواند امـواج رادیـویـی ، کـابـل‌هـای مخـابراتی و فیبرهای نوری و . . . باشد.

سخت افزارهای مورد استفاده در سیستمهای مانیتورینگ علائم حیاتی جهت ذخیره اطلاعات

همزمان با پیشرفت تکنولوژی و تاثیر آن در روند کنترل علائم حیاتی بیماران در بخشهای ویژه ، سیستمهای مانیتورینگ علائم حیاتی بیمار به عنوان یکی از اجزاء اصلی و غیر قابل حذف این بخشها در آمده است . این سیستمها عموما بر مبنای یک سیستم کامپیوتری بنا می شوند . به این معنا ه وقتی ساختار آنها را به لحاظ سخت افزاری بررسی می کنیم می توانیم اجزاء یک کامپیوتر کامل را در آنهامشاهده کنیم . منتهای مراتب با توجه به اینکه این کامپیوتر تک منظوره طراحی شده است ، لذا برای بالا بردن کارایی و نیز کم کردن حجم دستگاه و نیز رعایت پاره ای استانداردهای اجباری تعدادی از قطعات آنها تغییر شکل داده و یا از قطعاتی که بیشتر کاربرد صنعتی دارند استفا ده شده تا قطعات موجود در بازار که جنبه استفاده عمومی دارند .

اولین باری که یک مانیتور علائم حیاتی را باز کردم ، با این پیش زمینه به دنبال قطعات اصلی آن می گشتم تا پس از شناسایی نسبت به رفع عیب مورد نظرم اقدام کنم . با کمی تلاش اکثر قطعات را شناختم . در این میان یک حلقه مفقوده داشتم و آن هارد دستگاه بود . چراکه هیچ اثری از هارد در این دستگاه نبود . با توجه به اینکه سیستم دارای پردازنده بود و همچنین سیستم عامل داشت و اطلاعات بیمار را می توانست ذخیره کند ، لزوم وجود یک چنین قطعه ای غیر قابل انکار بود . البته باید اعتراف کنم آن روز به نتیجه دلخواه نرسیدم . آنچه در زیر به آن می پردازم نتیجه تجربیات من بعد از آن روز هست که امیدوارم برای شما سودمند باشد .

در سیستم های مانیتورینگ علائم حیاتی جدید علی رغم pc base بودن تقریبا هیچگاه نمی توان اثری از هارد به شکل تجاری مرسوم در بازار مشاهده کرد . در عوض از سیستمهای دیگری استفاده می شود که به صورت الکترونیکی اطلاعات را بر روی قطعاتی ذخیره میکنند . در ادامه به معرفی چند مورد که کاربرد بیشتری دارند می پردازیم

۱-      حافظه های فلش ( flash memory  ) : یکی از پرکابرد ترین ابزارهای ذخیره اطلاعات می باشند که در سیستمهای خانگی نیز استفاده از آنها بسیار باب شده است . حسن استفاده از آنها در مقابل هارد دیسکهای معمول کم مصرف بودن ، کوچک بودن ، عمر بالا و نیز عدم صدمه پذیری در اثر حرکات تند و حتی ضربه ها می باشد.

۲-       Doc یا  Disk On Chip  : همانطور که از نامش پیدا است این حافظه به صورت یک چیپ کامپیوتری می باشد . این قطعه عموما بر روی مادر بردهای مخصوصی که جایی برای نصب آن پیش بینی شده است به کار می رود.

۳-       Ram Rom  : این قطعه عموما به صورت یک برد است  کهبسته به نوع آن  بر روی یکی از اسلاتهای مادربورد نصب  می شود . همانطور که از نامش پیداست دارای دو قسمت کاملا مجزا به لحاظ سخت افزاری می باشد و از یک  Ram  و یک   Rom تشکیل شده که با ترکیب این دو قسمت این قطعه نیازهای سیستم را به لحاظ نیاز به حافظه را براورده می سازد.

۴-      Dom یا Disk On Module  : این قطعه دقیقا مثل یک هارد کوچک عمل می کند و نحوه ذخیره سازی اطلاعات بر روی آن دقیقا مثل یک هارد می باشد و بر روی محل اتصال کابل IDE بر روی مادربورد نیز نصب می شود . منتهای مراتب ساختار آن به جای مغناطیسی ، الکترونیکی است .

ذکر این نکته را لازم می دانم که Doc ها و Ram Rom ها برای برنامه ریزی شدن نیاز به نرم افزارهای خاص و گاها پروگرامرهای مناسب می باشند و لی فلش مموری ها و  Domها از این لحاظ همانند هارد دیسک های مغناطیسی عمل می کنند . عمده سیستم عامل های مورد استفاده برای راه اندازی مانیتورهای علائم حیاتی سیتم عامل  Dos  و Unix  می باشد هرچند این امر به معنای استفاده از دیگر سیستمهای عامل نیست .

اشکالات سیستم

مشکلات گزارش شده مرتبط با این دستگاه اغلب مربوط به کاربر میباشد. اتصال ضعیف الکترود شایعترین آنها میباشد. الکترودها بویژه الکترودهایی که در سنسور آنها المانهای گرمازا وجود دارد (مانند tcpo2 و tcpco2) بصورت دوره ای دوباره جایگذاری شوند تا از سوختگی و سوزش پوست ممانعت بعمل آیند.

سیمها و کابلهای بصورت دوره ای بخاطر شکستگی و قطعی بازدید شوند و به طور برنامه ریزی شده و یا در صورت لزوم تعویض شوند. ممکن است مانیتورها در صورت اتصال به شبکه بیمارستانی ریست شوند که اغلب بخاطر مشکلات نرم افزاری و یا عدم تطابق سخت افزاری میباشد و باید به شرکت سازنده و یا نمایندگی گزارش شود.

پالس اکسیمتری دستگاه ممکن است با دستگاه الکتروسرجری (کوتر) تداخل کند. همچنین ممکن است منابع نوری شدید مانند لامپهای فلورسنت، چراغ جراحی، وارمرها، فتوتراپی ها (چراغ بلی روبین) و یا نور خورشید بر روی نور پالس اکسیمتری اثر داشته و تداخل ایجاد شود. قراردادن یک پوشش مات بر روی پروب این تداخلات را کاهش میدهد.

برخی گزارشها نشان میدهد استفاده از پروب اشتباه ممکن است باعث سوختگی بیمار شود. باید مطمئن بود که پروب و پالس اکسیمتر با هم سازگارند.

بهتر است در مواقعی که از پروب پالس اکسیمتر استفاده میشود، لاک ناخن و یا هرگونه پوشش روی ناخن پاک شود.

شبکه های بیسم دارای محدودیتهای زیادی در فاصله انتقال سیگنال و تداخلات الکترومغناطیس میباشند. مانیتورها ممکن است باعث شود که پرسنل بیمارستان به دستگاه ها توجه بیشتری داشته باشند تا به بیمار. باید توجه داشت که حتی بهترین مانیتورها نیز هرگز نمیتوانند جایگزین مشاهده و مراقبت مستقیم شوند. مانیتورهای بدساید ابزاری جهت کمک به پرسنل بیمارستان میباشند نه جایگزین آنها.

برخی از ویروسها و کرمها (worm) کامپیوتری ممکن است بر روی شبکه مانیتورها نیز اخلال ایجاد کنند (سیستمهای ویندوز) و باعث خرابی شبکه، کندی شبکه، توقف شبکه و یا از بین رفتن اطلاعات شوند.

– قسمتی که بیشتر مشکل پیدا می‌کند سیستم تغذیه دستگاه است مثلا ممکن است اصلا سیستم روشن نشود. در این صورت فیوزهای دستگاه را باید چک کرد. یا می تواند مشکل از برد پاور باشد. ایــن بــرد از قطعـات مختلفـی(بستـه بـه نـوع و مـدل دستگاه) تشکیل شده است . در این شرایط یک سو کـنـنـده هـا کـه در اکثر مواقع مشکل دار می‌شوند، خازن های نیمه قدرت یا ترانس‌های برد باید چک شوند.

– مـشـکـل دیـگـری کـه گـاهی مشاهده می شود دسـتـگـاه،  ۲spoبـیمار را نشان نمی دهد و یا اینکه مقدار نمایش داده شده با آنچه به تجربه به دست آمده تفاوت داشته و یا اینکه مقادیر نمایش داده شده ثبات لازم را ندارند. در این موارد احتمالا دو مشکل وجود دارد:

 ۱- عیب از بردهای داخلی دستگاه است. در این صورت با توجه به اینکه این بردها دارای قطعاتی هستند که تهیه و توزیع آنها در انحصار شرکت های تولید کننده است بهتر است با بخش خدمات پس از فروش شرکت مربوطه تماس گرفته شود.

۲- در اکثر موارد عیب مربوط به پروب دستگاه است. ابتدا از سلامت قسمت انگشتی پروب از نظر فنر و خوب فیکس شدن آن اطمینان حاصل کنید سپس برای تست پروب می توانید از یک مولتی متر ساده استفاده کنید . خود پروب می تواند چند مشکل مـتـفـاوت داشـتـه بـاشـد(مـثلا ممکن است پین‌های سوکت آن شکسته باشد، سیم‌های خارج شده از قسمـت سـوکـت آن قطعـی داشتـه باشد، سیم‌های خــارج شــده از انـگشتـی پـروب از قسمـت انتهـای انگشتی شکسته باشد و …)

چگونه نویز را از سیستم حذف کنیم ؟

یکی از مشکلات متداولی که در اکثر مراجعات به شما از آنها شکایت می شود وجود نویز الکتریکی در سیگنال EKG گرفته شده از بدن بیمار است . هر چند در ۹۹ % مواقع این مشکل به خود دستگاه بر نمی گردد ولی رفع عیب آن را از شما خواهند خواست . در ذیل به دلایل مهم این مشکل می پردازیم

۱- خرابی چس لیدها : یکی از مهمترین دلایل این مشکل خرابی چس لیدها می باشد . چس لیدها را به لحاظ کهنگی و یا تازگی ژل آن چک کنید . دقت کنید که اگر ژل چس لیدها کهنه و خشک شده باشد باعث ایجاد نویز زیادی در سیگنال خروجی دستگاه می کند .

۲- خرابی لیدوایرها : اتصالات مربوط به لیدوایرها را چک کنید . در صورتیکه این اتصالات قطعی و یا اتصالی بین آنها بخصوص در قسمت ته فیشها و قسمت محافظ دستگاه داشته باشد نویز زیادی ایجاد می کند .

۳- عدم وجود کابل ارت : اگر دستگاه شما به کابل زمین و یا ارت مجهز نباشد نویز الکتریکی موجود در فضای اطراف را در خروجی نمایش می دهد .

۴- مجاورت دستگاههای با میدان مغناطیسیسی زیاد نیز باعث ایجاد نویز فراوان در دستگاه می کند . در مجاورت این دستگاهها باید از تجهیزاتی که مناسب استفاده در این محیطها می باشد استفاده نمود .

سرویس

این مانیتورها اغلب احتیاجی به سرویس مرتب به جز تمیزکردن ، نگه داری باطری و آنچه که به مراکز درمانی توصیه شده است ندارد.

تمیز کردن

– بـا دسـتـگـاه  Auto Clave نـبـایـد انـجام شود و همچنین با اکسید اتیلن و سایر شوینده های ساینده نباید استریل شود.

– دستگاه در مایعات غوطه ور نشود.

– بـرای اسـتـریـل کـردن آن مـی تـوان از مـحلول فرمالین ، قرص فرمالین و یا از لامپ UV استفاده کرد.

نگهداری باطری

– اگــر بــه مــدت طـولانـی از دسـتـگـاه اسـتـفـاده نمی‌شود ، فیوزی که در پشت دستگاه تعبیه شده باید خارج شود.

– اگر به مدت طولانی از دستگاه استفاده نشده است ، جهت استفاده ی مجدد ، باید دستگاه حداقل بـه مـدت ۱۶ ساعت جهت شارژ کامل به برق AC متصل باشد.

آیا کاربر می‌تواند شکل موج و پارامترهای مورد نظر خود را برای نمایش بر روی صفحه، انتخاب کند؟

در برخی از مانیتورهای علایم حیاتی، صفحه نمایش به‌صورت ثابت است و امکان تغییر شکل موج‌ها بر روی نمایشگر وجود ندارد اما برخی از مانیتورهای علایم حیاتی دارای انعطاف در این زمینه هستند. نرم‌افزار قوی به‌کار رفته در برخی مانیتورهای علایم حیاتی جدید امکان انتخاب پارامترها و شکل موج‌ها و رنگ آن‌ها را به‌راحتی توسط کاربران مجاز فراهم می‌آورد. ضمنا کاربر می‌تواند بسته به اینکه از مانیتور در چه بخشی از بیمارستان استفاده می‌کند آرایش کلی صفحه نمایش را تغییر دهد و یکی از حالات Default، ICU/CCU، OR و Full ECG را انتخاب کند.

 

تاثیر رزولوشن در کیفیت نمایش اطلاعات مانیتور علایم حیاتی چیست؟

رزولوشن بالا سبب افزایش کیفیت نمایش می‌گردد و از مزایای مورد توجه کاربران در هنگام انتخاب یک مانیتور علایم حیاتی است.

 

مانیتورینگ علایم حیاتی دارای چه آلارم‌هایی هستند؟

آلارم، اعلانی است که توسط مانیتور برای پرسنل پزشکی از طریق صدا و تصویر تولید می‌شود و نشان دهنده حالت غیر عادی فیزیولوژیکی بیمار یا یک اشکال فنی در دستگاه است. برخی از مانیتورهای علایم حیاتی تمام آلارم‌های صوتی و تصویری را از طریق بلندگو، LED هشدار و صفحه نمایش تولید می‌کند. ضمنا با توجه به ویژگی هشدار، آلارم مانیتور می‌تواند به سه دسته آلارم‌های فیزیولوژیکی، آلارم‌های فنی و پیام‌های اعلان تقسیم شود.

 

سیگنال ECG چگونه از مانیتورینگ دریافت می‌شود؟

دستگاه مانیتور تغییرات پتانسیلی را که در سطح بدن در اثر عملکرد قلب ایجاد می‌شود، اندازه‌گیری می‌کند و با توجه به فعالیت‌های الکتریکی قلب، شکل موج‌های کاردیوالکتریکی را ثبت و نرخ ضربان قلب را از طریق الکترودهای چندگانه که به کابل ECG متصل هستند، محاسبه می‌کند.

برخی از دستگاه‌های مانیتور علایم حیاتی می‌تواند امواج ECG 3 لید، ۵ لید  و در صورت درخواست کاربر، ۱۲ للید را نمایش دهد و دارای قابلیت اندازه‌گیری قطعه ST و تحلیل آریتمی قلبی نیز است.

 

انتخاب کابل ECG در مانیتورینگ به چه عاملی بستگی دارد؟

معمولا دستگاه‌های مانیتور می‌توانند امواج ECG 3 لید، ۵ لید  و ۱۲ لید را نمایش دهد. بسته به بیماری که تحت مراقبت است، باید لیدهای مناسبی که مورد نیاز هستند، انتخاب شود. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی می‌توانید، از طریق فشار دکمه Menu روی ممبرن، گزینه ECG/Resp ECG Cable  را انتخاب کنید. این کار را می‌توانید با چرخش ناب و فشار آن در پنجره مربوط به ECG  نیز انجام دهید. حال شما می‌توانید ۳ wire یا ۵ wire را انتخاب کنید.

 

روش جایگذاری الکترودها در صورت استفاده از کابل سه رشته چیست؟

هنگامی که مانیتورینگ ECG 3 لید مد نظرتان است، از کابل‌های ECG 3 رشته‌ای استفاده کنید. با توجه به استاندارد AHA، ۳ لید اندامی LL, LA, RA مطابق شکل در محل‌های مناسب قرار می‌گیرد. برقراری این اتصالات می‌تواند لیدهای I, II, III را به‌دست دهد.

 

روش جایگذاری الکترودها در صورت استفاده از کابل پنج رشته چیست؟

هنگامی که مانیتورینگ ECG 7 لید مد نظرتان است، از کابل‌های ECG 5 رشته‌ای استفاده کنید. با توجه به استاندارد AHA، ۳ لید اندامی RA, LA,RL ,LL  مطابق شکل در محل‌های مناسب قرار می‌گیرند. برقراری این اتصالات می‌تواند لیدهای I، II، III، aVR، aVL، aVF را به‌دست دهد. بسته به نیاز موجود، لید سینه‌ای V می‌تواند در هر مکان بین V1~V6 قرار گیرد که با توجه به محل جایگذاری، یکی از لیدهای V1~V6 را به‌دست می‌دهد.

 

 

روش جایگذاری الکترودها در صورت استفاده از کابل ده رشته چیست؟

هنگامی که مانیتورینگ ECG 12 لید مد نظرتان است، از کابل‌های ECG 10 رشته‌ای استفاده کنید. با توجه به استاندارد AHA، همه لیدها را مطابق شکل در محل مناسب قرار دهید. برقراری این نوع اتصالات سبب ایجاد ۱۲ لید I, II, III, aVR, aVL, aVF, V1~V6 می‌شود.

برچسب و رنگ الکترودهای ECG بر طبق استاندارد AHA و IEC چگونه هستند؟

برچسب الکترودهای ECG  که جهت شناسایی هر الکترود به‌کار می‌رود و رنگ مخصوص به آن در استانداردهای AHA  و IEC متفاوت و طبق جدول زیر است.

 

محل جایگذاری رنگ الکترودها AHA برچسب الکترودها AHA رنگ الکترودها IEC برچسب الکترودها IEC
مستقیما زیر ترقوه و نزدیک به شانه راست سفید RA قرمز R
مستقیما زیر ترقوه و نزدیک به شانه چپ سیاه LA زرد L
قسمت پایینی سمت راست شکم سبز RL مشکی N
قسمت پایینی سمت چپ شکم قرمز LL سبز F
در چهارمین فضای بین دنده‌ای در کناره سمت راست جناغ سینه قرمز V1 قرمز C1
در چهارمین فضای بین دنده‌ای در کناره سمت چپ جناغ سینه زرد V2 زرد C2
بین الکترود V2 و الکترود V4 سبز V3 سبز C3
در پنجمین فضای بین دنده‌ای در سمت چپ خط میان ترقوی آبی V4 قهوه ای C4
درخط بغلی قدامی سمت چپ(Left anterior axillary line)، همتراز با الکترود V4 نارنجی V5 مشکی C5
درخط میان بغلی قدامی سمت چپ(Left anterior midaxillary line)، همتراز با الکترود V4 بنفش V6 بنفش C6

 

نحوه تنظیم فیلتر ECG بر روی دستگاه‌های مانیتور علایم حیاتی

معمولا امکان تنظیم فیلتر ECG  بر روی دستگاه‌های مانیتور علایم حیاتی وجود دارد و کاربر می‌تواند بسته به نیاز، حالت فیلتر را تغییر دهد. برخی از مانیتورهای علایم حیاتی دارای سه فیلتر مختلف هستند.

حالت Monitor: در شرایط عادی از این حالت استفاده می‌شود. پهنای باند تقویت کننده در این حالت ۰٫۵ تا ۴۰ هرتز است.

حالت Extended: این حالت در شرایطی به‌کار می‌رود که کیفیت تشخیصی مورد نیاز است. در این حالت شکل موج فیلتر نشده ECG نمایش داده می‌شود. بنابراین تغییرات شکل موج قابل مشاهده است. پهنای باند تقویت کننده در این حالت ۰٫۰۵ تا ۱۰۰ هرتز است.

حالت Surgery: این حالت زمانی که سیگنال توسط اختلالات فرکانس بالا یا فرکانس پایین مختل می‌گردد به‌کار می‌رود. در طول جراحی انتخاب این حالت می‌تواند نویز آرتیفکت‌ها و به‌خصوص اختلالات ناشی از دستگاه الکتروکوتر را کاهش دهد. در حالت عادی انتخاب این حالت سبب می‌شود که سیگنال ECG بیش از حد منکوب شده و در نتیجه آنالیز آن مختل گردد. پهنای باند تقویت کننده در این حالت ۰٫۵ تا ۲۰ هرتز است.

 

 

منشا نرخ ضربان در مانیتور علایم حیاتی چیست؟

نرخ ضربان از طریق شمارش تپش‌های شریان سرخرگی که ناشی از فعالیت مکانیکی قلب است به‌دست می‌آید. معمولا در مانیتورینگ علایم حیاتی منشا ضربان می‌تواند  ECG یا SpO2 باشد. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی  بسته به تنظیمات انجام شده توسط کاربر، منشا ضربان می‌تواند از [ECG] و یا [SPO2] گرفته شود و یا در حالت [Auto] تنظیم گردد. اگر [ECG] منشا ضربان باشد، ضربان قلب( HR) منشا نمایش ضربان خواهد بود. اگر [SPO2] منشا ضربان باشد، ضربان نبض( PR) منشا نمایش ضربان است و در حالتی که توسط کاربر بر روی [Auto] تنظیم گردد، اگر ضربان قلب موجود باشد، همان نمایش داده می‌شود و اگر نباشد ضربان نبض نمایش داده می‌شود.

 

چه مواقعی دستگاه ماتیتورینگ هشدار می‌دهد؟

معمولا مانیتورینگ علایم حیاتی پیشرفته دارای امکان آلارم Lead Fail System هستند. با این امکان در حالتی که لیدها به درستی وصل نشده باشند، دستگاه مانیتور هشدار می‌دهد. در برخی از مانیتورهای علایم حیاتی می‌‌توان این قابلیت را در حالت ON یا OFF قرار داد اگر این گزینه در حالت فعال یا ON باشد، در هنگام قطع کردن کامل ECG عبارت Lead Fail نوشته شده و خط صاف نمایش داده می‌شود اگر این گزینه در حالت OFF باشد در هنگام قطع کردن کابل ECG عبارت Lead Fail نمایش داده نمی‌شود. به علاوه مانیتورینگ علایم حیاتی دارای Lead Fail Alarm نیز است که کاربر می‌تواند آن را در حالت ON یا OFF قرار داد. اگر این آلارم روشن باشد هنگام قطع کردن کابل ECG آلارم Lead Fail نواخته می‌شود. در این مانیتور آلارم دیگری به صورت  Weak ECG Alarm تعبیه شده است که می‌توان آن را در حالت ON یا OFF قرار داد اگر این آلارم روشن باشد هنگام ضعیف بودن سیگنال بیمار آلارم Weak ECG نواخته می‌شود.

 

چه پارامترهایی از قطعه ST در تحلیل سیگنال ECG حایز اهمیت است؟

معمولا  بالا و پایین افتادگی قطعه ST و شیب آن در تحلیل ECG حایز اهمیت است. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی، اطلاعات پارامترهای قطعه ST، شامل  بالا و پایین افتادگی قطعه ST بر حسب میلی ولت و شیب قطعه ST بر حسب میلی ولت بر ثانیه برای ضربان غالب محاسبه می‌شود. نقطه ST در صورتی که نرخ ضربان کمتر از ۱۲۰ ضربان در دقیقه باشد، ۸۰ میلی ثانیه پس از نقطه پایان QRS و در غیر این صورت ۶۰ میلی ثانیه بعد از نقطه پایان QRS در نظر گرفته می‌شود. شیب قطعه ST برابر با زاویه‌ای است که خط واصل بین پایان QRS (QRS offset ) و نقطه ST با سطح افق می‌سازد و بر حسب میلی ولت بر ثانیه نشان داده می‌شود.

 

آریتمی چیست؟

آریتمی عبارتست از هر اختلال و یا بی‌نظمی در رفتار قلب. برای داشتن یک خروجی کامل قلبی و در نتیجه تزریق خون کافی به تمام نقاط بدن از جمله خود قلب، پایداری رفتار قلب یک امر ضروری است. آریتمی‌ها باعث کاهش خروجی قلب و در نتیجه مانع از رسیدن خون کافی به اعضای بدن، مخصوصا ماهیچه قلب می‌شوند و زندگی بیمار را به خطر می‌اندازند. به همین دلیل تشخیص سریع و دقیق آریتمی‌ها بسیار لازم و ضروری است. معمولا مانیتورینگ علایم حیاتی پیشرفته امکان تحلیل خودکار آریتمی‌های قلبی را دارند. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی، تحلیلگر خودکار آریتمی، سیگنال‌های ECG بیمار را به‌صورت بلادرنگ( Real-Time)  پردازش می‌کند و در صورت وقوع آریتمی، اخطارهای صوتی و تصویری نمایش داده می‌شود. این تحلیلگر برای شناسایی QRS نیازمندی‌های استاندارد ANSI/AAMI EC57 را رعایت می‌کند.

 

سیگنال تنفس( Respiration)  و نرخ تنفس در مانیتورینگ علایم حیاتی

شایع‌ترین روش برای اندازه‌گیری نرخ تنفس( Respiration Rate)، اندازه‌گیری امپدانس قفسه سینه بین دو الکترود ECG بر روی سینه بیمار است. تغییرات امپدانس ناشی از حرکت قفسه سینه در هنگام تنفس، شکل موج Resp را بر روی صفحه نمایش مانیتور تولید می‌کند. مانیتور چرخه‌های شکل موج را برای محاسبه نرخ تنفس – RR – شمارش می‌کند.

 

پوشش قلبی چیست؟

فعالیت قلبی که بر روی موج Respiration اثر می‌گذارد، پوشش قلبی( Cardiac Overlay) نامیده می‌شود. زمانی این اتفاق می‌افتد که الکترودهای Respiration، تغییرات امپدانسی را که در اثر جریان خون ریتمیک ایجاد می‌شود، تشخیص داده و نمایش می‌دهد. جایگذاری صحیح الکترودها می‌تواند این اثر را کاهش دهد. لازم است دقت شود که محدوده کبد و حوزه‌های قلب در خط بین دو الکترود Resp. قرار نداشته باشند. این مسئله مخصوصا در مورد نوزادان اهمیت بسیاری دارد.

 

چگونه Spo2 در مانیتورینگ علایم حیاتی اندازه‌گیری می‌گردد؟

در اندازه‌گیری میزان اشباع اکسیژن خون، شریان سرخرگی که به نام درصد اشباع اکسیژن خون یا همان SpO2 معروف است، از طیف نوری و ردیابی مقدار حجم خون سرخرگی برای به‌دست آوردن درصد اشباع اکسیژن آن استفاده می‌شود.LED  موجود در پروب پالس، ۲ پرتو نور با طول موج متفاوت منتشر می‌کند که به صورت گزینشی توسط هموگلوبین‌های اکسیژن‌دار( Oxygenated Hemoglobin) و هموگلوبین‌های بدون اکسیژن( Deoxyhemoglobin) جذب می‌شود. حسگر نوری گیرنده تغییرات شدت نور را بعد از اینکه از شبکه مویرگی عبور کرد، اندازه‌گیری می‌کند و درصد هموگلوبین‌های اکسیژن‌دار به کل هموگلوبین‌ها را تخمین می‌زند. پارامتر اندازه‌گیری شده، درصد اشباع عملکردی( Functional Saturation) است که به صورت زیر تعریف می‌شود:

 

تحلیل دامنه پلتیسموگراف

شکل موج SpO2  یا همان پلتیسموگراف بر روی صفحه نمایش نرمالیزه می‌شود، یعنی در صورتیکه دامنه سیگنال ضعیف باشد، به صورت خودکار بزرگ و درصورتی‌که قوی باشد به صورت خودکار کوچک می‌شود. بنابراین دامنه پلتیسموگراف با شدت سیگنال نبض متناسب نیست. همچنین شکل موج SpO2 و بار گراف( نمودار میله‌ای) نشان داده شده کنار عدد، متناسب با حجم ضربان نیست.

 

مانیتور علایم حیاتی برای رده‌های سنی مختلف

مانیتورینگ علایم حیاتی معمولا برای سه رده سنی بزرگسالان، کودکان و نوزادان به‌کار می‌رود. در انتخاب یک مانیتور علایم حیاتی باید توجه نمود که چه رده‌هایی را پوشش می دهد. مانیتورهای علایم حیاتی جدید برای هر سه رده سنی بزرگسالان، کودکان و نوزادان قابل استفاده است. لیکن لوازم جانبی هر رده سنی متفاوت هست.

 

محدودیت‌های اندازه‌گیری ماژول SpO2 چیست؟

با توجه به استفاده از فن‌آوری اپتیکی در تشخیص SpO2 و نیز ویژگی‌های خاص این کمیت، معمولا در تمام مانیتورهای علایم حیاتی عوامل زیر می‌تواند دقت اندازه‌گیری Spo2 را تحت تأثیر قرار دهد.

نور محیطی زیاد

تداخل الکترومغناطیس مانند تداخلات ناشی از دستگاه MRI

حرکت و لرزش بیش از حد بیمار

وجود برخی از رنگدانه‌ها در خون بیمار مانند متیلن بلو( Methylene Blue) و ایندیگو کارمین(Indigo Carmine)

هموگلوبین‌های غیرعادی( Dysfunctional Hemoglobine) مانندکاربوکسی هموگلوبین(Carboxyhemoglobine) (COHB) و (Methemoglobine) (MeHb)

قرار دادن پروب SpO2 به‌صورت نامناسب و یا کاربرد نادرست آن

افت جریان خون ناشی از شوک بیمار که باعث می‌شود SpO2 قابل اندازه‌گیری صحیح نباشد مانند کم خونی( Anemia) ، دمای پایین بدن یا رگ‌بند( Vasoconstrictor)

در حالات Low Perfusion

هنگام کاربرد دستگاه الکتروسرجری ESU

 

اندازه‌گیری دما در مانیتورینگ علایم حیاتی

دستگاه مانیتور علایم حیاتی، دمای بدن را با استفاده از سنسورهای Temp اندازه‌گیری می‌کند و معمولا اساس کار سنسورهای Temp، تغییر سنجش میزان تغییر مقاومت بر اساس تغییر دما است. برخی مانیتورهای علایم حیاتی دارای سنسورهای Temp از سری YSI 400 است و با دو کانال اندازه‌گیری Temp، به طور همزمان می‌توانند دمای دو نقطه متفاوت بدن را اندازه‌گیری نمایند.

 

اندازه‌گیری NIBP در مانیتورینگ علایم حیاتی

معمولا از روش اوسیلومتریک برای اندازه‌گیری فشار خون به روش غیر تهاجمی NIBP( Non Invasive Blood Pressure Management) استفاده می‌کند. این اندازه‌گیری قابل انجام برای بیماران بزرگسال و همچنین نوزادان است. روش اوسیلومتریک به این‌گونه است که فشارهای سیستولیک و دیاستولیک درون رگ را با اندازه‌گیری تغییر فشار درون کاف فشار ناشی از تغییر حجم شریان سرخرگی تخمین زده و فشار متوسط را محاسبه می‌کند. اندازه‌گیری NIBP حین استفاده از دستگاه ESU و نیز هنگام اعمال شوک دفیبریلاتور قابل استفاده است. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی نیز از روش اوسیلومتریک برای اندازه‌گیری فشار خون استفاده می‌شود.

 

محدودیت‌های اندازه‌گیری NIBP در مانیتورینگ علایم حیاتی

اندازه‌گیری NIBP در نرخ‌های ضربان کمتر از ۴۰ BPM یا بیشتر از ۲۴۰ BPM، یا هنگامی که بیمار زیر دستگاه قلب- ریه( Heart – Lung Machine) باشد، غیرممکن است. همچنین اندازه‌گیری NIBP در شرایط زیر می‌تواند نادرست یا غیر ممکن باشد:

در حضور حرکت پیوسته و بیش از حد بیمار مانند لرزش یا تشنج

اگر ضربان فشار سرخرگی منظم به سختی قابل تشخیص باشد

در حضور آریتمی‌های قلبی

در حضور تغییرات سریع فشار خون

پس از شوک‌های شدید یا کاهش دما( Hypothermia) که میزان جریان خون را کاهش می‌دهد

بیماران دارای ورم  شدید( Edematous)

 

نمایش فشار خون بر روی مانیتور علایم حیاتی

مانیتور علایم حیاتی فشار خون سیستولیک، فشار خون دیاستولیک و فشار خون میانگین را نمایش می‌دهد. فشار خون میانگین به صورت زیر محاسبه می‌شود.

Mean Pressure = (Systolic Pressure+2×‍‍‍‍‍Diastolic Pressure) / 3

 

روش اندازه‌گیریIBP

IBP یا Invasive Blood Pressure، روشی مستقیم و یا تهاجمی( Invasive)  برای اندازه‌گیری فشار شریان سرخرگی و یا رگ وریدی توسط سنسور فشار است و اساسا از طریق کوپلینگ مایع انجام می‌شود که خروجی آن به‌صورت منحنی پیوسته نمایش داده می‌شود. برخی  دستگاه‌های مانیتور علایم حیاتی دارای دو کانال IBP است که به طور همزمان می‌تواند فشار دو نقطه مختلف را اندازه‌گیری کند و شکل موج فشار خون IBP و مقادیر فشار خون سیستولیک، دیاستولیک و فشار میانگین را به‌دست دهد.

 

تفاوت ماژول‌های کپنوگرافی Main Stream و Side Stream/ Micro Stream

در نوع Main Stream کل گازهای عبوری از مسیر تنفس بیمار مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد. اما در نوع Side Stream/Micro Stream مقداری از این گاز نمونه‌برداری شده و مورد تحلیل قرار می‌گیرد. هر روش دارای مزایا و معایبی است ولی معمولا در دستگاه‌های جدید و پیشرفته از نوع Side Stream  استفاده می‌شود. البته این ماژول‌ها نیاز به مواظبت و مراقبت بیشتری دارند که شاید این را تنها عیب سیستم بتوان تلقی نمود.

 

چاپگر مانیتورینگ علایم حیاتی

معمولا مانیتورینگ علایم حیاتی دارای امکان چاپ اطلاعات و سیگنال‌های بیمار با استفاده از رکوردرهای حرارتی هستند. در برخی از مانیتورهای علایم حیاتی رکوردر حرارتی بنا به سفارش کاربر بر روی دستگاه‌ها نصب می‌گردد. در صورتی‌که دستگاه مانیتور دارای رکوردر حرارتی باشد می‌توان از آن برای چاپ سیگنال ECG خط اول همراه با پارامترهای بیمار استفاده کرد. همچنین با انتخاب گزینه مناسب می‌توان از طریق کابل شبکه، دستور چاپ اطلاعات را از روی مانیتور به سیستم مرکزی پرستاری ارسال نمود. در این صورت مطابق با پارامترهای تنظیم شده در سیستم مرکزی اطلاعات بیمار چاپ می‌شود.

 

قابلیت Dual Bed در مانیتورینگ علایم حیاتی

معمولا در بخش‌های مراقبت‌های ویژه کنار هر تخت، مانیتور علایم حیاتی کنارتختی استفاده می‌گردد و تمامی مانیتورهای علایم حیاتی کنارتختی بخش، از طریق شبکه به یکدیگر و نیز به سیستم سانترال مرکزی متصل است.  کادر درمانی می‌توانند سیگنال‌های هر مانیتور نه تنها  بر روی سانترال قابل مشاهده است، بلکه بر روی سایر مانیتورهای کنارتختی نیز قابل مشاهده است که به این قابلیت، Dual Bed گفته می‌شود. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی ، صفحه Dual Bed برای مشاهده سیگنال و مقدار پارامترهای سایر مانیتورهای متصل از طریق شبکه LAN‌ به‌کار می‌رود. هنگامی که این صفحه با کلیک برروی آیتم Dual Bed در نوار منو باز می‌شود، می‌توان به راحتی با چرخاندن دکمه چرخشی به سمت راست و چپ، مانیتورهای دیگر متصل به شبکه را بر اساس شماره تخت انتخاب و اطلاعات آن‌ها را مشاهده کنید.

 

قابلیت نمایش Trend در مانیتورینگ علایم حیاتی

مانیتورینگ علایم حیاتی نه تنها وظیفه نمایش لحظه‌ای( Real Time) اطلاعات بیمار را دارد بلکه قابلیت ذخیره و مرور اطلاعات جهت کادر درمانی را نیز دارد که معمولا از آن به‌عنوان Trend یاد می‌شود. برخی مانیتورهای علایم حیاتی در صفحه NIBP Trend، حداکثر ۱۰۰ فشار اخیر گرفته شده به‌همراه اطلاعات دیگری همچون تاریخ و زمان گرفتن فشار و مقدار HR را نمایش می‌دهد. همچنین در صفحه Alarm Trend، آلارم‌های اتفاق افتاده نمایش داده می‌شود. در این صفحه حداکثر ۱۰۰ آلارم اخیر اتفاق افتاده به همراه شرایط آن و اطلاعاتی همانند تاریخ و زمان وقوع آن، نمایش داده می‌شود.

 

کاربرد Disclosure در مانیتورینگ علایم حیاتی

Disclosure برای نمایش سیگنال‌های ذخیره شده به‌کار می‌رود. در برخی مانیتورهای علایم حیاتی، با کلیک بر روی این آیتم، صفحه نمایش سیگنال ECG ذخیره شده، نمایش داده می‌شود. در این صفحه حداکثر ۹۶ ساعت اخیر سیگنال ECG را که ذخیره شده است، نمایش داده می‌شود. همچنین پله‌های زمانی نمایش سیگنال، برروی ۲۰ ثانیه، ۴۰ ثانیه،۱ دقیقه، ۱۰ دقیقه و ۳۰ دقیقه،  ۱ ساعت، ۱۰ ساعت و ۲۴ ساعت قابل تنظیم است. در این صفحه، درصورت نصب ماژول آریتمی آنالایزر، مهمترین آریتمی اتفاق افتاده در هر ۱۰ ثانیه از سیگنال نیز، روی آن نمایش داده می‌شود. همچنین، سیگنال غالب به همراه اطلاعات قطعه ST نیز قابل مشاهده است.

 

آیا در هنگام کار با کوتر می‌توان از مانیتور علایم حیاتی استفاده کرد؟

معمولا دستگاه‌های مانیتور علایم حیاتی به نحوی ساخته می‌شوند که بتوان در هنگام کار با کوتر نیز از این دستگاه استفاده کرد. به‌ویژه این که برای جلوگیری از خطر سوختگی در محل اتصال الکترودهای مانیتور در هنگام کار با الکتروکوتر، از صحت مدارات برگشتی در الکتروکوتر اطمینان حاصل کنید. درصورتی‌که مسیرهای برگشت الکتروکوتر به طور صحیح متصل نشده باشند، برخی از بخش‌های الکتروکوتر انرژی را از طریق الکترودهای ECG، سنسور SPO2، ترانسدیوسرهای فشار، سنسور کپنو یا پروب‌های دما برمی‌گردانند که موجب سوختگی در محل تماس الکترود با بدن می‌شود.

تله مانیتورینگ علایم حیاتی وسیله‌ایست برای نمایش و ثبت فعالیت‌های بمار که روی بدن بیمار نصب شده و از راه دور اطلاعات را به یک مرکز ارسال می‌کند و مود بررسی پزشک قرار می‌گیرد.

 

نحوه عیب‌یابی و سرویس مانیتورینگ علایم حیاتی

اولین سیستمی که باید مورد بررسی قرار گیرد و اکثرا مشکل‌دار می‌شود، سیستم تغذیه دستگاه است. برای سیستم تغذیه می‌تواند مشکلات زیر پیش بیاید:

الف) ممکن است اصلا سیستم شما روشن نشود، در این صورت اشکال می‌تواند از موارد زیر باشد:

اولین موردی که می‌تواند مشکل داشته باشد، کابل‌های دستگاه هستند.

مورد بعدی که باید بررسی شود، فیوزهای دستگاه هستند؛ آن‌ها را چک کنید و در صورت نیاز با فیوز مشابه جایگزین نمایید.

ب) مورد دیگر می‌تواند مشکل از برد پاور باشد. این برد از قطعات مختلفی( بسته به نوع و مدل دستگاه) تشکیل شده است. دراین‌صورت قطعات زیر را چک کنید:

یک‌سوکننده‌ها را چک کنید. اکثر مواقع مشکل‌دار می‌شوند.

خازن‌های نیمه قدرت را چک کنید.

در نهایت ترانس‌های برد را چک کنید و از سلامت آن‌ها اطمینان حاصل نمایید.
گاها مشاهده می‌شود که دستگاه spo2 بیمار را نشان نمی‌دهد و یا این که مقدار نمایش داده شده با آنچه به تجربه بدست آمده تفاوت داشته و یا این که مقادیر نمایش داده شده ثبات لازم را ندارند. در این موارد احتمال دو مشکل وجود دارد:

عیب از بردهای داخلی دستگاه است. در اینصورت با توجه به این که این بردها دارای قطعاتی هستند که تهیه و توزیع آن‌ها در انحصار شرکت‌های تولید کننده است، توصیه می‌شود که با بخش خدمات پس از فروش شرکت مربوطه تماس گرفته و از آن‌ها کمک بخواهید.

در اکثر موارد عیب مربوط به پروب دستگاه است. ابتدا از سلامت قسمت انگشتی پروب از نظر فنر و خوب فیکس شدن آن اطمینان حاصل کنید. حال نوبت به تست خود پروب می‌رسد. برای تست پروب می‌توانید از یک مولتی‌متر ساده استفاده کنید. خود پروب می‌تواند چند مشکل متفاوت داشته باشد.

الف) ممکن است پین‌های سوکت آن شکسته باشد و یا این که سیم های خارج شده از قسمت سوکت آن قطعی داشته باشد.

ب) ممکن است که سیم‌های خارج شده از انگشتی پروب از قسمت انتهای انگشتی شکسته باشد و دچار قطعی شده باشد.

ج) ممکن است سنسور و یا مولد IR و یا LED قرمز رنگ پروب خراب شده باشد. برای چک کردن این قسمت ابتدا مولتی‌متر را بر روی اهم متر می‌گذاریم. در صورت سلامت LED به هنگام اتصال صحیح اهم متر به آن، نور قرمز رنگی از آن ساطع می‌شود. مولد IR هم از یک سمت مقاومت محدود و از سمت دیگر مقاومت بالایی را نشان می‌دهد. سنسور نورانی نیز دارای مقاومت کمی است که با تغییر میزان نور تغییر می‌کند. در صورتی که تمام موارد را در مورد پروب امتحان کردید و از سلامت آن اطمینان حاصل نمودید، مشکل از دستگاه است.

 

مانیتورینگ علایم حیاتی دست دوم موجود در بازار

مانیتورینگ علایم حیاتی ایرانی برند سعادت

مانیتور علایم حیاتی امریکایی برند BCI

مانیتور علایک حیاتی کره‌ای برند BIOSYS و APOLLONE

مانیتورینگ علایم حیاتی فرانسوی برند BRUKER ODAM

 

آیتم‌های مهم برای خرید دستگاه مانیتورینگ علائم حیاتی

– تصویر دستگاه، صفحه نمایش ( اندازه بر حسب اینچ،( Traces، (Remote

– اعتبار کمپانی سازنده و محدوده فروش (جهانی ، منطقه ای و …)

– دارا بودن تاییدیه‌ها مثل (FDA) یا نشان ها مثل (CE) یا استانداردهای لازم

– قیمت، مدت گارانتی و خدمات پس از فروش، مدت زمان تحویل و پرسنل سرویس

-محدوده سنی قابل استفاده (بزرگسالان یا نوزادان) و بخش‌های قابل استفاده (مثل اورژانس، اتاق عمل، آمبولانس و …)

– باتری (نوع، تعداد، مدت زمان کار با باتری، قابلیت و زمان شارژ مجدد، هشدار ضعیف بودن باتری)

– بد ساید یا قابل حمل بودن و ماژولار یا یکپارچه بودن

– پارامترهای نمایش داده شده

– ECG(تـعــداد لـیــدهــا، دامـنــه ضـربـان قلـب، دقـت، هشـدارهـا، تشخیـص آریتمی،آنالیز ST ، تعداد لیدهای آنالیز شده)

– فشار خون تهاجمی (IBP) تعداد کانال‌ها، دامنه مقیاس‌ها

– هشدارها (دیداری، شنیداری، پیغام)

– فشار خون تهاجمی (NIBP) تکنیک اندازه گیری، اندازه کاف، طریقه اتصال به لوله

– پالس اکسیمتر ( نوع پروب، یکبار یا چند بار مصرف)

– دما (تعداد ورودی ها، نوع پروب)

– سازگاری با (MRI)شدت میدان بر حسب تسلا

– قابلیت شبکه کردن ( با سیم یا بیسیم، پروتکل ارتباط، حداکثر تعداد دستگاه در یک شبکه، نیاز به ایستگاه مرکزی، معماری، مشاهده از راه دور)

– رکوردر (تعداد کانال ها) و خروجی های جانبی (دیجیتال، آنالوگ)

– ابعاد، وزن و برق ورودیVAC

با توجه به نوع و محل استفاده از این دستگاهها، حداقل مواردی که باید در خرید این نوع تجهیزات رعایت شوند در ۳ گروه حساسیت پایین، حساسیت متوسط و حساسیت بالا ارایه میشود.

دستگاههای حساسیت پایین: این دستگاهها برای نشان دادن علایم حیاتی اولیه ساخته شده اند و توانایی اندازه گیری میزان ضربان قلب از طریق ECG یا SpO2 دارند. معمولا قابلیت NIBP و دما نیز به این مانیتورها اضافه میشود.

حساسیت متوسط: معمولا در بخشهای اورژانس، بیمار خواب و جراحیهای عمومی از آنها استفاده میشود. این مانیتورها ممکن است ماژولار و یا یکپارچه باشند. این تجهیزات برای بیمارانی استفاده میشود که نیاز به سطح متوسطی از مراقبت دارند. توانایی آنها علاوه بر توانایی مانیتورهای حساسیت پایین، شامل IBP و یا ETCO2 نیز میباشد. تجزیه و تحلیل آریتمیها نیز ممکن است در آنها گنجانده شود و اغلب به صورت سانترال استفاده میشوند.

حساسیت بالا: معمولا در بخشهای مراقبتهای ویژه و یا اتاق عمل، بعد از بیهوشی استفاده میشوند. میتوانند یکپارچه و یا ماژولار باشند و علاوه بر توانایی مانیتورهای حساسیت پایین، تواناییهای شامل اندازه گیری چندین فشار خون تهاجمی، ETCO2، آنالیز ST و آریتمی، BIS، SvO2 و بروندهی قلبی را دارند. از آنها میتوان بصورت سانترال و یا غیر سانترال استفاده نمود.

ملاحظات خرید

یکی از نکات مهم در انتخاب مانیتور برای مراکز درمانی و بیمارستانی، توجه به بخش های مراقبت های ویژه و سایر بخش های با حساسیت بالاست. یک مانیتور اتاق عمل باید پارامترهای اصلی نظیر ‏ECG، ‏IBP، ‏NIBP، ‏SpO2‎، دمای بدن، برون ده فلبی و ‏ETCO2‎‏ را نمایش دهد، به عبارت دیگر این پارامترها، حداقل مشخصات لازم برای به کار گیری مانیتور در اینگونه بخش هاست. نکته مهم دیگر، استفاده از سیستم آشکارساز آریتمی هاست است که قابلیت نمایش وآلارم داشته تا در شرایط حساس پرسنل درمانی را آگاه نماید.‏

منابع : الساپا , مرکز مهندسی پزشکی

گردآورنده و بازنشر : ویکی بی ام ایی

Rate This Article

(104رای از 157رای به مفید بودن این مقاله رای دادند)

نظر نمیدهید ؟